MoneyWise trapte af door met een praktijkvoorbeeld te laten zien hoe het goedkoper kan. Kijker Monique die in 2009 een hypotheek met een ORV afsloot bij advieskantoor GeldXpert in Nieuwegein, kon over de rest van de looptijd ruim 5.000 euro premie besparen. Meer nog als haar man niet zou roken. "Wat je ziet is dat er te besparen valt op de premie voor exact dezelfde dekking", zegt MoneyWise-directeur Jeroen Wolfsen. "De overlijdensrisicoverzekering is een rechttoe rechtaan-product. Daar zit eigenlijk geen verschil in."
Zij hebben de provisie in hun zak gestoken en hup, door naar het volgende slachtoffer”
Kwestie van tijd
Wolfsen had goede hoop dat Monique nog premie van haar adviseur terug zou kunnen krijgen. "Ik kan niet helemaal zien wat er is gebeurd tussen Monique en GeldXpert de afgelopen jaren, maar als er geen vorm van contact is geweest en je volgt de Kifid-uitspraak dan lijkt daar wel ruimte voor te zijn." Monique vond het schandelijk. "Zij hebben de provisie in hun zak gestoken en hup, door naar het volgende slachtoffer." Volgens GeldXpert was het een kwestie van tijd voor ze Monique zelf zouden benaderen.
Benodigde steun en onderhoud
In de studio stond Martin Koot van MoneyView om uit te leggen wat er aan de hand was. "Wat je hier ziet is het gevolg van het provisietijdperk waarin adviseurs beloond werden vanuit het product. Waarbij de echte prikkel de verkoop van het product was. Je mag hopen dat adviseurs daar tegenwoordig anders mee omgaan." Volgens Koot richt de adviseur zich tegenwoordig op de relatie in plaats van transactie, maar vreest hij dat veel consumenten die een hypotheek of ORV sloten in het oude systeem niet de benodigde steun en onderhoud hebben gekregen.
'Ontluisterend'
Kassa voerde ook een enquete uit onder consumenten en adviseurs. De resultaten waren volgens de programmamakers 'ontluisterend.' Van de adviseurs zei 52 procent vaak nazorg te geven na het sluiten van een ORV, 44 procent soms en 4 procent nooit. Die cijfers werden niet bevestigd door de consumenten, waar 78 procent van de geënquêteerden aangaf nooit meer iets van z'n adviseur te hebben vernomen nadat ze de verzekering hadden gesloten.
Voor de volgende reportage kwamen de makers terecht bij advocaat Harm Jan Tulp, die iets mocht zeggen over wettelijke nazorg. Tulps interpretatie daarvan is dat een klant geïnformeerd moet worden over belangrijke veranderingen met een persoonlijke, aan hem gerichte brief. In de praktijk gebeurde dat echter vaak met algemene nieuwsbrieven. Volgens Tulp mag dat alleen als je expliciet toestemming hebt gegeven om je op die manier te laten informeren over je verzekeringen.
Winkel en fabrikant
Tulp vindt nazorg exclusief een verantwoordelijkheid van de adviseur en niet van de verzekeraar. De verzekeraar is volgens hem te vergelijken met de fabrikant en de tussenpersoon met de winkel die zijn product verkoopt. "Als je het product bij een winkel koopt, en niet rechtstreeks bij de fabrikant, dan moet de winkel de informatie verstrekken." De advocaat verwacht dat de Kifid-uitspraak verstrekkende consequenties zal hebben.
Geen Adfiz maar NVHP
Omdat branchevereniging Adfiz zich beperkte tot een schriftelijke reactie, kreeg NVHP-bestuurder Joost Melis de gelegenheid om namens de adviseurs te reageren op wat Kassa 'de revolutionaire Kifid-uitspraak' noemt. "Voor mijn eigen leden weet ik dat ze met zekere regelmaat contact hebben met hun klanten over de hypotheek en de ORV die daarbij hoort", pleitte Melis zijn eigen vereniging alvast vrij.
Presentator Brecht van Hulten hield hem voor dat adviseurs de wet overtreden door geen of onjuist nazorg te verlenen."Het is de vraag of tussenpersonen specifiek de wet overtreden. De waarheid ligt in het midden", zegt Melis. De NVHP'er raadde alle klanten met een ORV aan om contact te zoeken met hun adviseur. "Vraag weer advies. Spreek hem er ook op aan dat hij geen contact heeft opgenomen over de orv, als dat zo is."
Pak melk
Volgens Melis wordt er te lichtzinnig over de ORV gesproken. "Het lijkt erop alsof we het hebben over een pak melk dat goedkoper kan bij de supermarkt. Dit is een product dat z'n waarde bewijst op een heel triest moment in iemands leven." Melis benadrukte ook dat de klant in de Kifid-zaak niet simpelweg zijn bestaande verzekering behield tegen een lagere prijs, maar ergens anders een heel nieuwe verzekering afsloot. "Als je niet meer zo gezond bent als tien jaar geleden, dan loop je de kans dat je die ORV niet eens kunt voortzetten. Bovendien kom je bij een andere verzekeraar terecht. Die moet jou helemaal leren kennen en vraagt opnieuw je medische gegevens op."
Op de slotvraag of hij vindt dat collega-adviseurs hun klanten moeten compenseren voor te hoge ORV-premies zegt Melis: "Dat kan ik niet zeggen. De kern van de vraag is of je de nazorg goed of niet goed hebt ingevuld."
Kassa laat voorbeeldbrief maken
Kassa heeft door Harm Jan Tulp een voorbeeldbrief laten opstellen die klanten aan hun adviseur kunnen sturen. Daarin trekt de advocaat alvast de vergelijking met de consument uit de Kifid-zaak:
"Ik heb een vergelijkbare verzekering, maar betaal nog steeds dezelfde premie als ten tijde van het afsluiten. U heeft mij in de tussentijd niet gewezen op de mogelijkheden van oversluiten. Mijn conclusie is dat ik teveel premie betaal. Indien u mij in de tussentijd zou hebben gewezen op de mogelijkheden van oversluiten tegen een lagere premie, dan zou ik van die mogelijkheid zeker gebruik hebben willen maken en zou ik nu al lange tijd een (veel) lagere premie hebben betaald.
Ik wil mijn overlijdensrisicoverzekering oversluiten zodat ik zo snel mogelijk een lagere premie betaal. Daarnaast meen ik op grond van het voorgaande dat ik in aanmerking kom voor een schadevergoeding. Ik stel u voor de betaling daarvan hierdoor aansprakelijk omdat u mij niet (veel) eerder op de aanzienlijk gedaalde premies hebt gewezen. Ik overleg graag met u over het oversluiten van mijn overlijdensrisicoverzekering en de hoogte van de schadevergoeding en verzoek u daarover met mij contact op te nemen."