Kleine pensioenen niet meer afkopen, een stap vooruit voor iedereen

Kleine pensioenen niet meer afkopen, een stap vooruit voor iedereen

Staatssecretaris Klijnsma is van plan om het recht op afkoop van kleine pensioenen te vervangen door het recht om deze pensioenen over te dragen naar de nieuwe uitvoerder en de plicht om dit te accepteren. Zo wil ze voorkomen dat deelnemers te weinig pensioen overhouden bij veel kortlopende dienstverbanden. Daarbij lijkt gelukkig deze keer vooraf goed nagedacht te zijn over de administratieve gevolgen.

Werknemers met een pensioen onder de afkoopgrens (in 2016 € 465,94 bruto per jaar) die uit dienst gaan bij de werkgever waar ze dat pensioen opbouwden, kunnen momenteel worden geconfronteerd met afkoop. Pensioenuitvoerders hebben namelijk het recht om een ‘klein pensioen’ af te kopen, binnen 6 maanden nadat de opbouw van de deelnemer twee jaar is gestopt. Afkoop is (als alle gegevens van de deelnemer bekend zijn) een eenvoudig administratief proces. De afkoopwaarde wordt berekend en na inhouding van loonbelasting overgemaakt naar de ex-deelnemer.

Ongewenst
Klijnsma vindt deze afkoop ongewenst. Zij stelt: “Afkoop van kleine pensioenen bij het einde van het dienstverband komt tienduizenden keren per jaar voor, met zeer grote aantallen in bepaalde sectoren. Vooral voor deelnemers met meerdere kleine (parttime) dienstverbanden, die na het einde van hun deelnemerschap geen gebruik maken van hun recht op waardeoverdracht, kan afkoop aanzienlijke negatieve gevolgen hebben voor hun pensioenopbouw.”

Waardeoverdracht, momenteel een complex proces
Bij een wisseling van werkgever kan een (ex-)deelnemer zelf om overdracht van het pensioen naar de nieuwe uitvoerder verzoeken; van afkoop kan dan geen sprake zijn. Elk jaar worden in Nederland meer dan 100.000 pensioenen overgedragen en dat valt niet mee, waardeoverdracht is een complex administratief proces. Voor zowel de deelnemer, de werkgever als de betrokken uitvoerders kan dit forse administratieve lasten en dus kosten met zich mee brengen.

In sommige gevallen wordt een werkgever daarbij met een bijbetalingsverplichting geconfronteerd. Dit levert het nodige extra werk op. Bij problemen met de dekkingsgraad wordt het proces tijdelijk stilgelegd, ook hierover moet gecommuniceerd worden. Kortom: een waardeoverdracht duurt lang en kost veel arbeidsuren. Tienduizenden extra waardeoverdrachten van kleine pensioenen zou dus zeer forse administratieve consequenties hebben voor de pensioenuitvoerders. Gelukkig is daar in het wetsvoorstel rekening mee gehouden.

Kleine waardeoverdracht kan eenvoudiger

Om de administratieve lasten na het vervallen van de mogelijkheid tot afkoop zoveel mogelijk te beperken, wordt het proces voor een ‘kleine waardeoverdracht’ in het wetsvoorstel zo eenvoudig mogelijk ingericht.

  • Het initiatief komt niet bij de deelnemer, maar bij de overdragende uitvoerder te liggen, net als bij afkoop nu. Er komt geen verplichting tot overdracht, het blijft een recht van de uitvoerder.
  • Aan de deelnemer wordt geen offerte verstrekt en er is geen toestemming van de deelnemer nodig voor deze “kleine waardeoverdracht”. De deelnemer wordt slechts geïnformeerd.
  • De informatie-uitwisseling zal zoveel mogelijk via het pensioenregister verlopen. Daar kan de oude uitvoerder controleren wie de nieuwe uitvoerder is. Verdere details over de informatie-uitwisseling zullen in het wetsvoorstel nader worden uitgewerkt.
  • Er komt voor de ontvangende uitvoerder een acceptatieplicht met betrekking tot de overgedragen waarde.
  • Ook in geval van onderdekking blijft de ‘kleine waardeoverdracht’ mogelijk. De gedachte is dat de bedragen die worden overgedragen dermate gering zijn dat deze de andere deelnemers niet ernstig benadelen.
  • De mogelijke bijbetalingsverplichting voor de werkgever blijft bestaan, ook voor kleine waardeoverdrachten.
  • Zeer kleine pensioenen (minder dan € 2 per jaar) worden niet overgedragen, maar komen te vervallen.

Door al deze maatregelen zal een ‘kleine waardeoverdracht’ voor de overdragende pensioenuitvoerder (zeker na enige automatisering) niet veel meer werk opleveren dan de huidige afkoop-optie. De waarde wordt immers dan niet meer netto aan de deelnemer overgemaakt, maar gaat bruto over naar de nieuwe uitvoerder, die er een aanspraak voor in het systeem boekt. Voor de ontvangende uitvoerder is het inboeken van de binnenkomende waarde wel extra werk, maar worden de administratieve lasten door de beperkte communicatie zo laag mogelijk gehouden. Voor uitvoerders is communicatie via het pensioenregister veel beter uitvoerbaar, dan het navragen van de gegevens (zoals het bankrekeningnummer) bij de deelnemer.

En het kan nog eenvoudiger…
Het nieuwe proces voor een “kleine waardeoverdracht” zou helemaal goed uitvoerbaar worden als:

  • De mogelijke bijbetalingsverplichting van de werkgever komt te vervallen. Om in de trend van het wetsvoorstel te blijven redeneren, bij afkoop geldt nu immers ook geen verplichting tot bijbetaling;
  • De grens waaronder het pensioen vervalt iets hoger komt te liggen. De vergelijking die de staatssecretaris in haar Kamerbrief maakt tussen het niet terugstorten van teveel betaalde belasting en het laten vervallen van zeer kleine pensioenen gaat mank. Het terugbetalen van belasting is toch echt minder werk dan een aanspraak in het systeem boeken. Het is onwenselijk dat de kosten van overdracht hoger worden dan de over te dragen waarde;
  • In de nadere invulling van de wetgeving voldoende rekening wordt gehouden met de voorwaarden waaraan moet worden voldaan om dit proces te kunnen automatiseren (denk aan geautomatiseerde communicatie en overdracht);
  • De overdracht van kleine pensioenaanspraken op verzoek van de deelnemer via hetzelfde proces uitgevoerd wordt, of als deze optie komt te vervallen. Anders ontstaan er twee vormen van waardeoverdracht van klein pensioen naast elkaar (op verzoek van de deelnemer binnen 2 jaar en op initiatief van uitvoerder na 2 jaar), met zeer verschillende procedures en kosten en dat is ongewenst. Ik hoop dat bij de uitwerking van het wetsvoorstel rekening wordt gehouden met deze problematiek.

Oog voor uitvoerbaarheid een nieuwe trend?
Op Prinsjesdag werden ook al enkele (fiscale) maatregelen aangekondigd die de uitvoering eenvoudiger maken:

  • Pensioenuitkeringen die ingaan op de eerste van de maand (i.p.v. de verjaardag) hoeven niet herrekend te worden.
  • De 100%-grens (bovenmatigheid) hoeft niet langer gecontroleerd te worden.
  • Doorwerkvereiste bij uitstel van pensionering komt te vervallen.

Hopelijk is oog voor uitvoerbaarheid bij wetswijzigingen een nieuwe trend. Het zou mooi zijn als ook door het volgende kabinet bij toekomstige wijzigingen in de wetgeving een dergelijke benadering wordt gekozen. Een eenvoudigere (en daarmee voordeligere) uitvoerbaarheid is immers in het belang van alle deelnemers.

  1. Ik vraag me toch af wie er nu gebaat is bij deze uitbreiding van het afkoopverbod. Uitvoerders in ieder geval niet – de afkoopregeling was nu juist voor hen in het leven geroepen. En heel veel eenvoudiger wordt het niet, als ik dit artikel zo lees. Er wordt weer veel vertrouwen gesteld in automatisering en (nieuwe) informatietechnologie. En de deelnemer? Is die blij als al die pensioenaanspraakjes van 40 euro bruto per maand bij elkaar geveegd worden? Misschien als hij elk jaar van baan wisselde (en er dus 46 heeft). Maar dat is net zo weinig realistisch als de veronderstelling dat iemand zo lang bij 1 werkgever blijft. Meer voor de hand ligt dat hij op zijn 45e “zelfstandig” wordt. Open dan de mogelijkheid om de afkoopsommen op een lijfrenterekening te storten. Dan houdt de deelnemer regie en kan de pensioenbestemming behouden blijven.

    Reageer
    • Mooi geschreven, maar deelnemers de regie geven zal de gevestigde pensioen-orde niet dulden. Stel je voor. Zoiets als de referenda aangaande EU verdragen: het volk wil een andere weg bewandelen dan de pluche-zitters wensen. Tja, ….. dus wordt de oude route gevolg met enkele mini aanpassingen om het volk een beetje rustig te houden.

      Reageer
      • Nee nee: 70% van de kiesgerechtigden bleef thuis en gaf daarmee het signaal dat zij hun beslissingsbevoegdheid impliciet overdroegen aan hun gekozen vertegenwoordigers en het “dagelijks bestuur”, in casu de regering.

        Reageer
    • @ Johannes, de penioen-elite wenst ‘in control’ te blijven over de penioengeldpotten De deelnemers zijn slechts trekpoppen die platgedrukt worden door verplichtingen, regelgeving, risico’s alsook door de hebberigheid van de elite. Pensioenen is gewoon ‘big business’ !

      Reageer
  2. @Frits, neen de branche heeft belang bij een lastige en onwarbare kluwen aan regels/verplichtingen want dit is de beste garantie voor een zekere optimale handhaving van het huidige stelsel en biedt meer kansen om leuk aan de inleg te (blijven) verdienen. Tja, ook ik ben verbaasd dat als je bijv bij een verzekeraar een kapitaal opbouwt – en die aardig wat kosten (ja, er zijn nog steeds verborgen kosten!!) aan de inleg onttrekt, je vervolgens bij aankoop van een lijfrente – bij dezelfde verzekeraar – weer aardig wat kosten mag aftikken. En als je te vroeg gaat hemelen ben je het restant kapitaal kwijt – en nergens krijgt je eerlijk inzake in wat dit laatste oplevert/kost. Humor, het is jouw geld – uitgesteld loon – maar je hebt er niets maar dan ook niets over te vertellen. Ook je nabestaanden hebben het nakijken. Iedereen weet wel wat goed voor jou is. En laat die ‘iedereen’ er toevallig ook aan verdienen.

    Reageer
    • Beste Bart, er is toch niets mis mee dat er aan pensioenen wordt verdiend? En ja dan is transparantie, eenvoudige regelgeving, meer vrijheid, geen verplichte deelname, etc niet handig want dan wordt het ‘dossier’ doorzichtig voor betalers. Maar weet dat de pensioen-elite altijd het allerallerallerbeste voor heeft voor de verplicht aangeslotenen. Echt wel! Toch? Of….

      Reageer
  3. Die Klijnsma speelt de verzekeraars mooi in de kaart; zij zijn degene die zowel bij afkoop als bij waarde-overdracht ervoor zorgen dat zij wel aan hun trekken komen ten koste van de werknemer.

    Reageer
    • Kassa ten koste van de deelnemer. Kap met de verplichting om als werkn te moeten deelnemen. Zorg voor flexibiliteit oa zelf mogen bepalen hoe je je kapitaal uitgekeerd wilt hebben – in een keer, levenslang of binnen 5 jaar etc. – bij pensioen, inzage in alle kosten/provisies etc. Leer mij verzekeraars kennen: winst, winst en nog eens winst en lak aan de klant. De woekerpolis-affaire heeft dit in volle glorie getoond. Ik zou nog geen euro aan een verzekeraar toevertrouwen.

      Reageer
  4. Lol, zeer kleine pensioenen vervallen…..ben je verplicht deelnemer en moet je om wat voor reden dan ook je pensioenheil elders zoeken – of geen pensioen – dan ben je je inleg kwijt. Maar troost je, de kosten zijn uiteraard ” keurig ” in mindering gebracht op de inleg – dat dan weer wel. Zeer apart! Inderdaad, lol: verplicht aangesloten, verplicht betalen, geen inspraak over je eigen poen, verplicht kosten aftikken……

    Reageer
    • Ze zouden eens in kaart moeten brengen wie de dupe hiervan zijn. Gokje? Mijns inziens zij het voornamelijk mensen/gezinnen die een minimaal inkomen hebben en door deze “weg is je geld”-actie flink worden benadeeld. Zij hadden denk ik liever een tas boodschappen gekocht dan dat fondsen of verzekeraars het geld wegkapen.

      Reageer
  5. Heb een keer gelden overgedragen aan Aegon. Waren geen kosten aan verbonden kraaide de tussenpersoon. En handig, vervolgde hij, dat je alles bij een verzekeraar hebt staan. Inderdaad , er waren geen kosten aan verbonden aan de zijde van de overdragende pensioenfonds maar Aegon wist van enthousiasme niet hoe rap zij kosten in rekening moest brengen; naderhand bleek dat Aegon ff 15% naar zich toeharkte. Dag geld! Inderdaad, mooie handel pensioenen.

    Reageer
    • Niet zeuren Anoniem. Pensioenen is business. En toevallig zijn met name zij die eraan verdienen – als adviseur, uitvoerder, belegger, controleur, toezichthouder, tussenpersoon, bedrijf/fonds – zeer warm betrokken bij het wel en wee van hen die die verdiensten mogen aftikken. En genoemde warme betrokkenen hebben dus er belang bij dat het systeem om z’n minst blijft voortrollen en de verdiensten – zonder de risico’s – stevig op niveau blijven.

      Reageer

Reageer

 
Herstel wachtwoord
Geef je e-mail adres. Een nieuw wachtwoord wordt verzonden.