Recent laaide de discussie over het afschaffen van pensioen in eigen beheer weer op. Al bij de Brede Herwaardering II werd het voorstel hiertoe gedaan. Maar het haalde het niet. De voornaamste reden was dat pensioen in eigen beheer voorzag in een financieringsbehoefte. Recent is er door de Studiecommissie Belastingstelsel en de Commissie Oudedagsvoorziening wederom gepleit voor het beëindigen van pensioen in eigen beheer. De voornaamste argumenten:

Recent laaide de discussie over het afschaffen van pensioen in eigen beheer weer op. Al bij de Brede Herwaardering II werd het voorstel hiertoe gedaan. Maar het haalde het niet. De voornaamste reden was dat pensioen in eigen beheer voorzag in een financieringsbehoefte. Recent is er door de Studiecommissie Belastingstelsel en de Commissie Oudedagsvoorziening wederom gepleit voor het beëindigen van pensioen in eigen beheer. De voornaamste argumenten:

• Pensioen wordt slechts gebruikt als aftrekpost en daarmee als financieringsbron (met name door het MKB). Pensioen is in ieder geval niet primair een inkomensvoorziening. Dit pleit voor het introduceren van een (MKB-)financieringsfaciliteit die ook als zodanig wordt genoemd (‘schuld' dus) in plaats van dit te faciliteren door een pensioenverplichting;
• Ondernemers met een dotatie aan de pensioenvoorziening denken te voorzien in de opbouw van ouderdomspensioen, waarbij ze zich niet realiseren dat dit slecht het opbouwen van een belastingclaim is;
• Pensioen staat bloot aan het ondernemingsrisico. De stelling is veelal ‘(de verkoop van) mijn zaak is mijn pensioen'. Maar als dat dan toch al zo is, wat is dan de toegevoegde waarde van pensioen in eigen beheer?;
• Pensioen in eigen beheer is zeer complex, de uitvoering ervan is duur voor alle betrokkenen. Denk aan accountantskosten voor de DGA, uitvoeringskosten voor de Belastingdienst, opleidingskosten voor de adviseurs en de kosten van rechtspraak voor belanghebbenden.

Er is ook een stroming die het standpunt verdedigt dat deze redenen niet legitiem zijn. Vertegenwoordigers hiervan voeren argumenten aan die mede zijn gebaseerd op onderzoeken (LNBB, BDO en Grant Thornton) en doen de argumenten vóór afschaffing af als ‘onderbuikgevoel'. De gemene deler van deze onderzoeken is in ieder geval dat:

• Pensioen in eigen beheer wel degelijk als inkomensvoorziening wordt gezien;
• Een groot gedeelte van het pensioenkapitaal in de opbouwfase als vermogen dient om de onderneming en de expansie ervan te financieren;
• Veel MKB-bedrijven een crisis of tegenslag overleven doordat het pensioenkapitaal fungeert als buffer.

Deze laatste argumenten overtuigen (mij) vooralsnog niet, en sluiten ook niet aan bij mijn praktijkervaring. Dat kan ik niet wetenschappelijk onderbouwen, maar is wel iets meer dan een ‘onderbuikgevoel'.

Grootschalig(er) onderzoek zal mij en andere pleitbezorgers uit de praktijk moeten helpen beleidsbepalers te overtuigen. Vooralsnog zeg ik: afschaffen dat pensioen in eigen beheer.